أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

349

قانون ( فارسى )

ساييدهء پارچهء شكستهء چينى ، ساييدهء شيشه ، كف شيشهء گداخته ، ساييدهء سنگ سنباده و سنگ الماس ، دندان را بسيار سفيد مىكنند . اگر از مادهء بد داخل دندان باشد ، بايد داروى تحليل‌برنده و بيرون‌انداز ماده و جلادهنده مانند : فلفل ، پونه ، كوشنه ، زراوند ماده ، صمغ انگدان مخلوط با جلادهندهء نامبرده يا گرد دندانهاى ذكرشده در اين باب استفاده كرد . دارو دندانى خوب : بيخ زراوند يك جزء ، سوختهء شاخ گوزن دو جزء ، مصطكى سه جزء ، روغن گل پنج جزء باهم ساييده شوند . داروى ديگر : سنگ پا ، نمك برشته ، سوسن ، هريك چهار جزء ، مشك زمين پنج جزء ، سنبل يك جزء ، فلفل شش جزء ؛ گرد دندان شوند . داروى ديگر : نمكى كه در سوختن مانند اخگر شده سه جزء ، ساذج دو جزء ، سنبل يك جزء . داروى ديگر : خاكستر صدف چهار جزء ، گل خشكيده پنج جزء ، مشك زمين سه جزء ، شكوفهء گورگياه يك جزء . فصل يازدهم تسريع در رويش دندانها بعضى از كودكان به زحمت دندان درمىآورند و آزار بينند . گاهى به اسهال هم مبتلا مىشوند كه بايد پاشيدنيها بر شكم پاشند و افشره‌هاى بازدارندهء اسهال بخورند و شيافهايى برجاى دندان مالند كه در بحث كلى كتاب آمده است . آنچه رويش دندان را سرعت دهد ماليدن پيه و مغزها و به‌ويژه مغز پختهء خرگوش كه آن را بعد از پختن سر خرگوش بيرون آرند . حنّا ، روغن حيوانى ، روغن سوسن ، و گويند شيردله سگ بسيار خاصيت دارد . اگر درد زياد است ، افشرهء تاج‌ريزى با روغن گل داغ شده بمالند و نبايد چيزى جويدنى را جويد . بايد زن شيرده همين‌كه حس كرد كه بچه درد دارد ، انگشت به دهانش فرو برد و لثه‌اش را تند ماساژ دهد تا رطوبت از آن سيلان كند ، آنگاه داروهاى نامبرده را بر آن بمالد . هرگاه دندان كمى آشكار شد ، با پشم كه در روغن ولرم فروشده سر و گردن و آرواره‌هاى بچه را بپوشانند . روغنهاى مناسب در گوش بچه چكانند كه در اين باب از آنها سخن رانديم .